Bezpieczeństwo pożarowe to w nowoczesnym budownictwie absolutny priorytet. Przepisy budowlane stają się coraz bardziej rygorystyczne, podczas gdy trendy w projektowaniu biofilnym promują wykorzystanie drewna oraz innych materiałów palnych. Stąd tak duży nacisk na stosowanie skutecznych środków zmniejszających palność? Odpowiedzią na te wyzwania jest nowa generacja rozwiązań inspirowanych naturalnymi technikami ograniczania rozprzestrzeniania się ognia.
Dlaczego środki zmniejszające palność są ważne
Środki zmniejszające palność oszczędzają czas. Nie zatrzymują one całkowicie ognia, ale zmniejszają ryzyko zapłonu i spowalniają rozprzestrzenianie się płomieni. Ten dodatkowy czas umożliwia ewakuację, zanim konstrukcja budynku ulegnie zniszczeniu. Krótko mówiąc, środki zmniejszające palność opracowano po to, aby chronić ludzkie życie.
Zabezpieczenia przeciwpożarowe są szczególnie istotne we współczesnym budownictwie ze względu na stosowane materiały odnawialne. Coraz częściej środki ognioochronne wykorzystywane są od izolacji po powierzchnie wewnętrzne. Projektowanie biofilne idealnie wpisuje się w założenia zrównoważonego rozwoju. Patrząc szerzej-stosowanie tego typu materiałów zwiększa potrzebę zapewnienia skutecznej ochrony przeciwpożarowej.
Gdzie stosuje się środki zmniejszające palność
Rozwiązania ogniochronne są używane w szerokim zakresie materiałów i systemów budowlanych. Należą do nich izolacje termiczne i akustyczne, panele ścienne i sufitowe, filtry, sklejka oraz inne materiały na bazie drewna i celulozy.
W przestrzeniach publicznych w Europie coraz częściej wymagane jest stosowanie tzw. papieru i kartonu o właściwościach trudnopalnych, wykorzystywanych m.in. w stoiskach wystawienniczych, plakatach oraz panelach ściennych.
Niewidoczna ochrona – dlaczego estetyka ma znaczenie w przypadku środków zmniejszających palność
Podczas gdy część materiałów budowlanych stosowana jest wewnątrz konstrukcji, inne – takie jak powierzchnie dekoracyjne i panele akustyczne– prezentują się użytkownikom. W takich przypadkach ochrona przed ogniem musi działać bez zmiany wyglądu, faktury czy koloru materiału. Najskuteczniejsze środki zmniejszające palność chronią przed ogniem, jednocześnie zachowując wygląd i fakturę materiałów zgodnie z przeznaczeniem – bez żółknięcia, plam i niepożądanych zapachów. Co równie ważne, środki zmniejszające palność muszą być neutralne w procesie produkcji. Lepkie pozostałości zatykają maszyny i negatywnie wpływają na efekt końcowy. „Starannie dobrany kolor i faktura panelu wymagają, by środek zmniejszający palność nie miał wpływu na ostateczny wygląd” – mówi Riku Salomäki, kierownik ds. badań i rozwoju (RDI) w Kiilto. „Niedopuszczalne jest również stosowanie materiałów, które sprawiają, że powierzchnie stają się lepkie lub wydzielają niepożądany zapach. W Kiilto opracowaliśmy formuły, które są skuteczne, a jednocześnie praktycznie niewidoczne. Niezauważalne w codziennym użytkowaniu, niezawodne w nagłych wypadkach – to zasada przyświecająca każdemu tworzonemu przez nas rozwiązaniu”.
Od halogenów do produktów biopochodnych
Środki zmniejszające palność przeszły długą drogę w ciągu zaledwie kilku dekad. Pierwsza generacja opierała się na związkach halogenowych, najczęściej na bazie bromu i chloru. Były one bardzo skuteczne, ale jednocześnie toksyczne. Obecnie są wycofywane z użycia w Europie. Druga generacja przeszła na rozwiązania oparte na fosforze, które szybko stały się globalnym standardem. Formuły te są znacznie bezpieczniejsze i nadal stosowane, ale fosfor jest zasobem ograniczonym i nie zawsze jest najbardziej zrównoważonym wyborem.
Rozpoczyna się trzecia generacja: biopochodne środki zmniejszające palność. Kiilto jest jednym z liderów tej transformacji, a ich rozwiązania już dowiodły swojej wartości w wybranych zastosowaniach. W innych obszarach prace rozwojowe wciąż trwają – ale kierunek jest jasny. „Fosfor nadal ma swoje miejsce w niektórych zastosowaniach, ale uważamy, że rozwiązania biopochodne to prawdziwa przyszłość” – mówi Salomäki. „Udowodniliśmy, że nie trzeba iść na kompromis w kwestii wydajności, aby zrobić krok naprzód. Udało nam się opracować w 100% biopochodny środek zmniejszający palność, a to dopiero początek naszych prac”.
Inspirowane naturą, zaawansowane technologicznie
W Kiilto nie tylko rozwiązania biopochodne wzorowane są na samej naturze.
„Najlepsze pomysły często pochodzą z natury. Nawet największe drzewa mogą przetrwać pożary lasów dzięki ochronnym właściwościom kory. Naturalne polimery ochronne można znaleźć w oceanach i lasach, a także w niewykorzystanych strumieniach. Każdego roku odkrywane są nowe biosurowce, które trafiają do produkcji na skalę przemysłową. Jesteśmy w tym pionierami, testując i oceniając ich przydatność do produkcji środków zmniejszających palność”
W Kiilto inspiracja płynąca z natury idzie w parze z postępem technologicznym. Zespół bada, w jaki sposób optymalizacja receptur oparta na sztucznej inteligencji i zaawansowane metody obliczeniowe mogą przyspieszyć rozwój produktów. Automatyzacja rutynowych zadań pozostawia więcej miejsca na kreatywność i rozwiązywanie problemów. To podejście przyspiesza drogę do opracowania środków zmniejszających palność, które są nie tylko skuteczne i zrównoważone, ale także szybsze i łatwiejsze w opracowaniu.
Od laboratorium do zastosowań praktycznych
Opracowywanie środków zmniejszających palność nie odbywa się w izolacji, w laboratorium; trzeba zobaczyć, jak produkt sprawdza się w praktyce. Receptura, która idealnie sprawdza się w teorii, nie zawsze zachowuje się tak samo w produkcji przemysłowej. Kiilto wspiera swoich klientów na każdym etapie procesu – od testów na małą skalę po pełne próby produkcyjne – dopracowując zarówno recepturę, jak i parametry procesu. „Prawdziwe wnioski pojawiają się, gdy przechodzi się od teorii do praktyki” – zauważa Salomäki. „Pomagamy klientom wypełnić tę lukę, aby ich rozwiązania działały niezawodnie w rzeczywistej produkcji”.
Rozwój nigdy się nie kończy
Dziś widać jak bardzo ewoluowały środki zmniejszające palność. Wiemy, że to jeszcze nie koniec. Kiilto aktywnie angażuje się w badania, śledząc nowe odkrycia w różnych branżach i badając, jak można je zastosować w rozwiązaniach zmniejszających palność. „Najlepszą częścią mojej pracy jest spalanie próbek” – śmieje się Salomäki, po czym dodaje poważniej: „Każdy test to szansa, aby zobaczyć, co ulepszyliśmy i co możemy zrobić lepiej. To ciągłe wyzwanie napędza rozwój”.